Onderzoek naar verbandkleding bij constitutioneel eczeem

Antibacteriële verbandkleding wordt sinds 2015 niet meer uit de basisverzekering vergoed voor mensen met constitutioneel eczeem. Patiënten en dermatologen zijn er echter van overtuigd dat deze kleding bij matig tot ernstig eczeem een gunstige invloed kan hebben op de mate van het eczeem.

Hoewel het onderzoek al is gestart, wordt er nog gezocht naar meer deelnemers.

Arts-onderzoeker Aviël Ragamin en hoofdonderzoeker Suzanne Pasmans.

Ook meedoen aan de ABC-studie?

Voor de ‘Anti Bacterial Clothing studie’ worden kinderen en volwassenen met matig tot ernstig eczeem gezocht.


  • Je contactgegevens worden gedeeld met de arts-onderzoekers van de 'Anti Bacterial Clothing study'. Het is een vrijblijvende aanmelding. De onderzoekers bepalen wie deelnemen aan de studie.

    We gaan zorgvuldig om met jouw gegevens. Zie ons Privacy Statement voor meer informatie.

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Wat houdt het onderzoek in?

  • Deelnemers krijgen 3 sets wasbare verbandkleding toegestuurd. Loting bepaalt welke verbandkleding je krijgt.
  • Jij draagt de verbandkleding gedurende 12 maanden elke nacht.
  • Tijdens het onderzoek mogen basiszalf, hormoonzalf en antihistaminica worden gebruikt. Medicijnen die de afweer beïnvloeden niet.
  • Je komt vijf keer naar een van de ziekenhuizen en vult thuis wekelijks een korte vragenlijst in. De reiskosten worden vergoed.

De deelnemende ziekenhuizen zijn in:

  • Rotterdam
  • Groningen
  • Utrecht
  • Nieuwegein
  • Amsterdam

De soorten verbandkleding die getest worden:

  • Met zilver
  • Met chitosan
  • Zonder antibacteriële laag

Meer informatie over het onderzoek

Antibacteriële verbandkleding wordt sinds 2015 niet meer vergoed uit de basisverzekering voor mensen met constitutioneel eczeem. Dit tot grote teleurstelling, frustratie en zorg van veel patiënten en dermatologen. Zij denken dat mensen met matig tot ernstig eczeem baat hebben bij deze kleding, omdat er een relatie bestaat tussen bepaalde bacteriën op de huid en de ernst van het eczeem. Een groot onderzoek in vijf Nederlandse ziekenhuizen, de zogenoemde ABC-studie, heeft als doel de meerwaarde van antibacteriële verbandkleding aan te tonen.

Verbandkleding wordt al decennialang gebruikt als onderdeel van de behandeling bij eczeem. Verbandkleding dekt zalf af, beschermt de huid tegen verdere beschadiging door krabben en zorgt voor een betere vocht- en warmteregulatie. Verbandkleding kan worden gedragen onder de gewone kleding en/of gebruikt worden als vervanging voor een pyjama.

Antibacteriële verbandkleding

Ongeveer twintig jaar geleden is er ook verbandkleding op de markt gekomen met antibacteriële eigenschappen. In Nederland wordt daarbij met name gebruik gemaakt van zilver en chitosan. Deze stoffen hebben als doel de hoeveelheid van de bacterie Staphylococcus aureus (SA) terug te dringen. ‘Uit onderzoek weten we namelijk dat bij patiënten met eczeem deze bacterie vaker op de huid leeft’, vertelt Aviël Ragamin (27), arts-onderzoeker aan het Rotterdamse Erasmus MC. ‘En we weten al dat er een relatie bestaat tussen de hoeveelheid bacteriën en de ernst van het eczeem.’

Van wel vergoed naar niet vergoed

Vijf jaar geleden lieten zorgverzekeraars, die de kosten voor de vergoeding van verbandmiddelen zagen stijgen, door Zorginstituut Nederland onderzoek doen naar de meerwaarde van antibacteriële verbandkleding. Het Zorginstituut oordeelde dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs is dat de antibacteriële versie beter werkzaam is dan gewone verbandkleding voor mensen met eczeem. Sindsdien wordt antibacteriële verbandkleding niet langer vergoed uit de basisverzekering voor mensen met constitutioneel eczeem.

Wel vergoed bij deelname aan onderzoek

Intensief overleg tussen allerlei betrokken partijen volgde: de beroepsvereniging van dermatologen NVDV, het Zorginstituut, het ministerie van VWS, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie ZonMw, fabrikanten van verbandpakken (Binamed en Dermacura), de leverancier van de verbandpakken (DeclaCare) en de VMCE. Dit heeft tot het volgende geleid: op dit moment wordt een aantal antibacteriële verbandmiddelen vergoed aan kinderen en volwassenen met matig tot ernstig constitutioneel eczeem die deelnemen aan een onderzoek naar deze verbandkleding: de ABC-studie. De uitkomsten van dit onderzoek bepalen hoe de toekomst eruit gaat zien met betrekking tot de vergoeding van antibacteriële verbandkleding.

ABC-studie

Onderzoekers van het Erasmus MC verzamelen door middel van de ‘Anti Bacterial Clothing studie’ gegevens over de toegevoegde werking van antibacteriële verbandkleding en kosten in de zorg. Arts-onderzoeker Ragamin: ‘Deelnemers dragen een jaar lang ’s nachts verbandkleding, sommige met en sommige zonder een antibacteriële laag (zilver of chitosan). De deelnemer komt vijf keer naar een ziekenhuis en vult daarnaast thuis vragenlijsten in. Zo krijgen we zicht op heel veel zaken: welke bacteriën leven op de huid, hoeveel hormoonzalf wordt gebruikt, hoeveel jeuk heb je, hoe goed slaap je…’

Dit onderzoek bepaalt hoe de toekomst eruit ziet wat betreft de vergoeding van antibacteriële verbandkleding

De uitkomsten van het onderzoek gaan te zijner tijd naar het Zorginstituut en de minister van Volksgezondheid. ‘Wij moedigen patiënten en artsen aan mee te doen aan het onderzoek. Uiteindelijk gaat dit onderzoek de rol van antibacteriële kleding bepalen voor de behandeling van constitutioneel eczeem.’

Ook meedoen aan de ABC-studie?

Voor de ‘Anti Bacterial Clothing studie’ worden kinderen en volwassenen met matig tot ernstig eczeem gezocht. Wil je meedoen of heb je vragen? Vul het formulier bovenin deze pagina in. Of neem contact op met Aviël Ragamin, arts-onderzoeker: abcstudie@erasmusmc.nl.

Wat houdt het onderzoek in?

  • Als jij of jouw kind meedoet, krijg je drie sets wasbare verbandkleding toegestuurd. Loting bepaalt welke verbandkleding je krijgt (met zilver, met chitosan of zonder antibacteriële laag).
  • Jij of jouw kind draagt de verbandkleding gedurende twaalf maanden elke nacht (zover als mogelijk). Zo nodig krijg je in dit jaar nieuwe kleding toegestuurd, bijvoorbeeld als je kind uit de kleding is gegroeid.
  • Tijdens deze twaalf maanden mogen basiszalven, hormoonzalven en antihistaminica worden gebruikt. Medicijnen die de afweer beïnvloeden zijn niet toegestaan (bijvoorbeeld dupilumab).
  • Je komt vijf keer naar een van de ziekenhuizen voor zorg/onderzoek en vult thuis elke week een korte vragenlijst in. Tijdens een bezoek aan het ziekenhuis wordt het eczeem beoordeeld, de bacteriën op de huid onderzocht, lever je urine in en vul je nog een aantal vragen in. De eerste afspraak duurt ongeveer zestig minuten. De afspraken daarna duren ongeveer dertig tot veertig minuten. De reiskosten worden vergoed.

Bij welke ziekenhuizen loopt dit onderzoek?

  • Rotterdam
    Erasmus MC, Erasmus MC-Sophia Kinderziekenhuis & Kinderhaven
  • Groningen
    UMC Groningen
  • Utrecht
    UMC Utrecht-Wilhelmina Kinderziekenhuis
  • Nieuwegein
    Sint Antonius Ziekenhuis
  • Amsterdam
    Amsterdam UMC